🧩 Kiedy warto skorzystać z interwencji kryzysowej? Czym różni się od psychoterapii?
Są w życiu momenty, kiedy wszystko zaczyna nas przerastać. Utrata bliskiej osoby, poważna diagnoza, rozstanie, wypadek, kryzys w rodzinie czy nieoczekiwane wydarzenie – to sytuacje, w których naturalne mechanizmy radzenia sobie mogą przestać działać. Czujemy, że nie wystarcza nam zasobów, aby poradzić sobie z tą nieoczekiwaną sytuacją.
W takich chwilach nie zawsze potrzebujemy długoterminowej terapii. Potrzebujemy raczej bezpiecznego wsparcia tu i teraz – kogoś, kto pomoże uporządkować chaos, nazwać emocje i znaleźć pierwszy krok do wyjścia z kryzysu.
🔶 Co to jest interwencja kryzysowa?
Interwencja kryzysowa to krótkoterminowa forma pomocy psychologicznej, skierowana do osób znajdujących się w stanie silnego stresu emocjonalnego, wywołanego trudną lub traumatyczną sytuacją. Jej celem jest przywrócenie równowagi psychicznej i zapobieganie pogłębianiu się problemu.
Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), interwencja kryzysowa to forma wsparcia psychologicznego, która:
„…pozwala osobie doświadczającej kryzysu odzyskać poczucie wpływu, bezpieczeństwa i nadziei, zanim rozpoczną się ewentualne długoterminowe działania terapeutyczne”.
🔷 Kiedy warto z niej skorzystać?
Interwencja kryzysowa jest pomocna, gdy:
- czujesz, że sytuacja Cię przerasta i nie jesteś w stanie sobie z nią poradzić samodzielnie,
- masz objawy silnego lęku, paniki, bezsenności, płaczu lub złości,
- doświadczyłaś/eś przemocy, traumy lub dużej straty,
- masz myśli samobójcze lub poczucie bezradności,
- potrzebujesz natychmiastowej rozmowy z kimś, kto pomoże „złapać grunt pod nogami”.
Nie musisz być „na terapii”, by uzyskać takie wsparcie. To forma pomocy dostępna dla każdego – bez zobowiązań i bez długoterminowych deklaracji.
🟢 A czym różni się interwencja kryzysowa od psychoterapii?
| Interwencja kryzysowa | Psychoterapia |
| Krótkoterminowa (2–5 spotkań) | Długoterminowa (kilku miesięczna) |
| Skierowana na „tu i teraz” | Skupiona na głębszym procesie zmiany |
| Ma na celu stabilizację i odzyskanie wpływu | Pomaga zrozumieć i przepracować schematy, emocje, relacje |
| Dostępna w nagłych sytuacjach | Planowana i regularna forma pracy nad sobą |
| Może być pierwszym krokiem do terapii | Często kontynuowana przez dłuższy czas |
Obie formy pomocy mają sens i wartość – po prostu odpowiadają na inne potrzeby. Czasem potrzebujemy tylko „tratwy”, która pozwoli nam dopłynąć do brzegu. A czasem – dłuższej podróży w głąb siebie.
🧭 Jak przebiega interwencja kryzysowa?
Model LIVE – 4 kroki wsparcia zgodne z rekomendacjami WHO
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opracowała prosty, skuteczny i uniwersalny model udzielania pierwszej pomocy psychologicznej – nazwany LIVE, od pierwszych liter angielskich słów:
L – Look (Zobacz)
I – Inquire (Zapytaj)
V – Validate (Uznaj)
E – Enhance safety and support (Wzmocnij poczucie bezpieczeństwa i wsparcia)
Ten model można zastosować zarówno w pracy z osobą po traumatycznym wydarzeniu (np. wypadku, przemocy, katastrofie), jak i w indywidualnej interwencji w gabinecie, kiedy ktoś doświadcza silnego kryzysu emocjonalnego.
🔎 L – Look | Zobacz i oceń sytuację
Pierwszym krokiem jest uważne rozpoznanie sytuacji. Terapeuta zwraca uwagę na:
- poziom pobudzenia klienta (czy jest w panice, apatii, szoku?),
- podstawowe potrzeby (czy klient jest bezpieczny, czy zjadł, czy spał?),
- obecność zagrożenia życia (czy występują myśli samobójcze, przemoc?).
Ten etap to również obserwacja mimiki, ciała i tonu głosu – ważne sygnały, które wskazują, jakiego rodzaju wsparcia dana osoba najbardziej potrzebuje.
🗣️ I – Inquire | Zapytaj i wysłuchaj
Kolejny krok to zadanie prostych, otwartych pytań i aktywne słuchanie. Kluczowe jest tu:
- stworzenie przestrzeni, w której osoba może opowiedzieć o swoim doświadczeniu bez osądu,
- nie narzucanie interpretacji ani „dobrych rad”,
- zadawanie pytań, które pomagają zrozumieć, co się stało i jak ta sytuacja wpływa na osobę (np. „Co teraz jest dla Ciebie najtrudniejsze?”, „Czego najbardziej potrzebujesz?”).
To etap budowania poczucia bycia usłyszanym i zauważonym, co często samo w sobie działa już stabilizująco.
❤️ V – Validate | Uznaj emocje i reakcje
Na tym etapie terapeuta:
- normalizuje objawy (np. „To naturalne, że po takim wydarzeniu możesz czuć napięcie, bezsenność, dezorientację”),
- uznaje przeżycia klienta jako ważne i realne,
- nie umniejsza bólu i nie bagatelizuje lęków (np. „Nie przesadzaj”, „Inni mają gorzej” – to, czego absolutnie nie mówimy).
To moment na regulację emocjonalną: pomoc klientowi w nazwaniu emocji i zbudowaniu zaufania do własnych reakcji.
🛡️ E – Enhance safety and support | Wzmocnij poczucie bezpieczeństwa i dostęp do wsparcia
Na koniec wspólnie z klientem:
- ustalamy, co może pomóc mu odzyskać wpływ i bezpieczeństwo w najbliższych dniach,
- tworzymy plan działań lub rutyn, które przywracają strukturę (np. „Co możesz dziś zrobić, żeby poczuć się choć trochę lepiej?”),
- identyfikujemy dostępne zasoby: osoby, miejsca, rytuały, które wspierają,
- czasem omawiamy konieczność kontaktu z lekarzem, prawnikiem, rodziną czy wsparciem socjalnym.
Ten krok to także ocena potrzeby dalszej psychoterapii – jeśli kryzys ma charakter głębszy lub przewlekły.
💬 Przykład: Jak może wyglądać taka interwencja?
Klientka zgłasza się dzień po rozstaniu, płacze, nie śpi, mówi, że „nie wie, jak ma dalej żyć”.
L: Obserwuję – jest pobudzona, trzęsą jej się ręce, mówi szybko. Oceniam, że nie ma zagrożenia życia, ale potrzebuje stabilizacji.
I: Pytam: „Czy chcesz opowiedzieć, co się wydarzyło?” i słucham uważnie.
V: Mówię: „To, co przeżywasz, jest bardzo bolesne i zrozumiałe. Twój organizm reaguje na stratę – i to naturalne.”
E: Proponuję: „Spróbuj dziś zadbać o podstawy – zjedz coś ciepłego, pójdź na krótki spacer. Zastanówmy się razem, co jeszcze może Ci pomóc przetrwać najbliższe dni.”
🌱 Interwencja jako początek procesu
Dobrze przeprowadzona interwencja może zapobiec rozwojowi poważniejszych zaburzeń, takich jak PTSD czy depresja. Nie zawsze prowadzi od razu do psychoterapii – ale może być jej początkiem.
🧡 Interwencja kryzysowa w poradni „Most do siebie przestrzeń rozwoju i psychoteraoii”
W naszej poradni oferujemy zarówno profesjonalną interwencję kryzysową, jak i klasyczną psychoterapię. Jeśli jesteś w trudnym momencie – nie czekaj, aż samo minie.
Możesz się z nami skontaktować, nawet jeśli to tylko jedno spotkanie – ono może naprawdę wiele zmienić.
