🌀 Myśli, emocje, zachowania – naczynia połączone
Holistyczne podejście do człowieka w terapii Gestalt
W nurcie Gestalt patrzymy na człowieka całościowo – nie rozdzielając ciała, emocji, myśli i relacji. Każda z tych sfer wpływa na pozostałe, tworząc dynamiczny system naczyń połączonych.
To, co czujemy, wpływa na to, jak myślimy.
To, co myślimy – wpływa na to, jak się zachowujemy.
A to, jak działamy – często wzmacnia lub osłabia nasze emocje.
Nie chodzi więc o skupianie się na „naprawianiu myśli” czy „pozbywaniu się emocji”, ale na świadomości tego, co się dzieje teraz, w naszym doświadczeniu.
Jak pisał Fritz Perls, twórca tego podejścia:
„Świadomość sama w sobie jest uzdrawiająca.”
Świadomość to nie tylko rozumienie intelektualne. To umiejętność zauważania, co właśnie się dzieje – w ciele, w emocjach, w relacji, w oddechu. W psychoterapii Gestalt mówimy, że to właśnie kontakt z tym, co jest, prowadzi do zmiany.
🧩 Świadomość – pierwszy krok do zmiany
Kiedy uświadamiamy sobie swoje emocje, napięcia w ciele, myśli czy impulsy, zaczynamy widzieć cały obraz, a nie tylko jego fragment.
Wtedy możemy zauważyć, jak często nasze zachowanie jest konsekwencją automatycznych przekonań:
„muszę być silna”,
„nie wolno się złościć”,
„na pewno coś zrobiłam źle”.
Zatrzymanie się i zauważenie: „aha, właśnie myślę tak i tak” otwiera przestrzeń na nowy wybór.
Perls podkreślał, że człowiek ma w sobie naturalną zdolność do samoregulacji, jeśli tylko pozwoli sobie zauważyć, co się z nim dzieje.
Nie trzeba więc „naprawiać siebie” – wystarczy zacząć widzieć i przyjmować to, co jest.
💬 Przykład z życia
Wyobraź sobie, że ktoś nie odpisuje na Twoją wiadomość.
- Myśl: „Na pewno jest na mnie zły.”
- Emocja: lęk, złość, smutek.
- Zachowanie: wycofanie lub próby kontroli.
W ujęciu Gestalt nie chodzi o to, by „zmienić myśl na pozytywną”, ale by zauważyć cały proces:
👉 co czuję,
👉 jak to wpływa na moje ciało,
👉 co robię z tym dalej.
To właśnie świadomość tu i teraz jest kluczem – prowadzi do integracji i odpowiedzialności za swoje reakcje.
Paul Goodman, współtwórca Gestalt, pisał, że „zmiana pojawia się, kiedy ktoś staje się tym, kim jest – a nie wtedy, gdy próbuje stać się kimś innym.”
Świadomość nie polega więc na walce, lecz na spotkaniu z samym sobą.
🌿 Ciało – emocje – myśli – relacje
W psychoterapii Gestalt podkreślamy, że człowiek istnieje w polu – czyli w nieustannej wymianie z otoczeniem. Nasze ciało, emocje i myśli są językiem kontaktu ze światem.
Kiedy jedna z tych sfer zostaje „odłączona” (np. czuję napięcie w ciele, ale nie wiem, jakie uczucie za tym stoi), kontakt z samym sobą staje się niepełny.
Dlatego w terapii pracujemy na wielu poziomach:
- ciała – zauważając napięcia, oddech, postawę,
- emocji – nazywając i doświadczając ich,
- myśli i przekonań – uświadamiając, jak wpływają na sposób, w jaki wchodzimy w relacje.
Gestalt zakłada, że wszystko, co się dzieje w człowieku, jest informacją o jego relacji ze światem. Złość, napięcie, radość czy smutek nie są „problemem”, lecz komunikatem – częścią większego dialogu pomiędzy organizmem a otoczeniem.
💫 Holistyczne podejście w praktyce
W praktyce gabinetowej terapeuta często pyta:
• „Co teraz czujesz w ciele, kiedy o tym mówisz?”
• „Co się w Tobie dzieje, gdy pojawia się ta myśl?”
• „Jak to wpływa na Twój kontakt ze mną?”
To nie są przypadkowe pytania. Pomagają wrócić do pełni doświadczenia, zamiast utknąć w jednym jego aspekcie.
Kiedy ciało, emocje i myśli zaczynają znów współbrzmieć, człowiek odzyskuje poczucie spójności i wpływu – staje się autorem swojego doświadczenia, a nie jego biernym obserwatorem.
🌱 Na zakończenie
Holistyczne podejście w procesie psychoterapii to zaproszenie, by zobaczyć siebie nie jako „zlepek części”, ale jako żywy proces w ruchu – myślący, czujący, reagujący organizm w kontakcie ze światem.
Świadomość tego, jak myśli, emocje i zachowania wzajemnie się przenikają, to pierwszy krok do pełniejszego, bardziej świadomego życia.
Jak ujął to Joseph Zinker,
„życie człowieka to nieustanna praca twórcza – budowanie mostów między tym, co znane, a tym, co nowe.”
W tym sensie psychoterapia Gestalt to droga do integracji, odwagi i wolności.
To proces budowania mostu – między głową, sercem i ciałem.
A czasem także… między sobą dawnym a sobą, którym stajesz się dziś.
🌉 Zapraszamy do zbudowania swojego mostu do siebie w w naszej poradni Most do siebie przestrzeń rozwoju i psychoterapii.
