Witaj w fascynującym świecie osi jelita–mózg i mikrobioty, gdzie zdrowie psychiczne zaczyna się… od talerza.
🧠 Jelita – nasz drugi mózg
Nie, to nie metafora. Nasze jelita mają własny układ nerwowy – tzw. enteralny układ nerwowy – który liczy około 100 milionów neuronów. Do tego są bezpośrednio połączone z mózgiem nerwem błędnym. Ten „wewnętrzny internet” działa non stop, przesyłając informacje w obie strony: z brzucha do głowy i z głowy do brzucha.
Dlatego np. długotrwały stres może prowadzić do problemów trawiennych, a zaburzenia jelitowe mogą pogarszać nastrój, a nawet prowadzić do depresji.
🦠 Mikrobiota – Twoi mali sprzymierzeńcy (albo wrogowie)
W Twoim przewodzie pokarmowym żyje biliony mikroorganizmów. Ta społeczność, zwana mikrobiotą, pełni mnóstwo kluczowych funkcji: wspiera trawienie, reguluje odporność, a nawet… produkuje neuroprzekaźniki, takie jak serotonina, dopamina czy GABA, które odpowiadają za nastrój, sen i emocje.
Niektórzy badacze szacują, że aż 90% serotoniny powstaje właśnie w jelitach! Jeśli więc Twoja mikrobiota jest w złym stanie – np. po antybiotykach, przewlekłym stresie czy przez kiepską dietę – może to odbić się na Twoim samopoczuciu psychicznym.
🥦 Dieta dla mózgu (i jelit)
Dobra wiadomość? Masz wpływ na swoją mikrobiotę – każdego dnia, poprzez to, co jesz. Poniżej kilka zasad, które wspierają zdrowie psychiczne przez zdrowie jelit:
✅ Jedz różnorodnie i kolorowo
Im więcej różnych warzyw, owoców, pełnych ziaren, fermentowanych produktów i błonnika – tym lepiej dla jelit.
✅ Postaw na probiotyki i prebiotyki
- Probiotyki znajdziesz w kefirze, jogurcie, kiszonkach.
- Prebiotyki to pożywka dla dobrych bakterii – są w czosnku, cebuli, porach, bananach i szparagach.
✅ Unikaj przetworzonej żywności
Sztuczne dodatki, cukry i tłuszcze trans niszczą mikrobiotę i sprzyjają stanom zapalnym, które wpływają także na mózg.
✅ Kwasy omega-3 to złoto dla mózgu
Znajdziesz je w rybach morskich, siemieniu lnianym, orzechach włoskich. Mają działanie przeciwzapalne i poprawiają nastrój.
🧬 Psychobiotyki – nowy kierunek w psychiatrii?
Naukowcy badają obecnie tzw. psychobiotyki – konkretne szczepy bakterii, które mogą wspierać leczenie depresji i lęków. Brzmi futurystycznie? Być może, ale to już się dzieje! Probiotyki mogą stać się uzupełnieniem terapii psychologicznej i farmakologicznej.
💬 Na koniec – kilka słów od serca
Jeśli zmagasz się z obniżonym nastrojem, niepokojem, problemami ze snem – nie lekceważ tych objawów. Ale też nie zapominaj, że Twoje ciało i umysł są jednością. Wprowadzenie drobnych zmian w diecie może być realnym wsparciem w poprawie samopoczucia.
Zadbaj o swoje jelita – a one zadbają o Ciebie. 🌱
Zapraszamy do konsultacji z dietetykiem, psychoterapeutką i trenerką personalną w jednej osobie mgr Katarzyną Kruk pracującą w naszym ośrodku @Most do siebie przestrzeń rozwoju i psychoterapii
