Czego stare drzewa mogą nauczyć nas o życiu?
Stojąc przy starym drzewie, łatwo poczuć coś, czego często brakuje nam w codzienności.
Perspektywę.
Drzewo nie spieszy się. Nie konkuruje. Nie musi niczego udowadniać. Po prostu jest.
Być może właśnie dlatego kontakt z naturą porusza w nas coś głębszego niż zwykły odpoczynek.
Czy człowiek jest oddzielony od natury?
Współczesna kultura często zachęca nas do myślenia o sobie jako o odrębnych jednostkach funkcjonujących obok przyrody.
Ekopsychoterapia proponuje inne spojrzenie.
Theodore Roszak, jeden z twórców tego nurtu, pisał:
„Potrzeba więzi z naturą jest równie podstawowa jak potrzeba więzi z drugim człowiekiem.”
Nie jesteśmy obserwatorami natury. Jesteśmy jej częścią.
Tak jak drzewo funkcjonuje w relacji z glebą, wodą i światłem, tak człowiek istnieje w relacji ze swoim środowiskiem.
Gestalt i teoria pola
W psychoterapii Gestalt człowiek nigdy nie jest rozumiany jako odizolowana jednostka.
Perls, Hefferline i Goodman pisali: „Organizm i środowisko tworzą nierozdzielną całość.” To fundamentalne założenie teorii pola.
Nasze doświadczenie powstaje na styku organizmu i otoczenia. Jesteśmy współtworzeni przez relacje, miejsca i środowisko, w którym żyjemy. Kontakt z naturą nie jest więc dodatkiem do życia.
Jest powrotem do jednego z naszych najbardziej pierwotnych środowisk.
Ekopsychoterapia – kiedy natura staje się partnerem procesu
Coraz więcej terapeutów wykorzystuje elementy kontaktu z naturą jako wsparcie procesu psychoterapeutycznego.
W książce „Ekopsychiatria. Jak bliskość natury wspiera naszą psychikę” psychoterapeutka Gestalt Magdalena Kidoń-Kantor opisuje naturę nie jako narzędzie terapeutyczne, lecz jako żywego partnera kontaktu.
To bardzo Gestaltowe spojrzenie.
Nie chodzi o „wykorzystanie lasu”. Chodzi o spotkanie. O doświadczenie relacji. O obecność.
Kiedy tracimy kontakt
Wiele osób przychodzących do mnie do gabinetu zgłasza:
- chroniczne zmęczenie,
- „przebodźcowanie”,
- poczucie pustki,
- trudność w zatrzymaniu się.
Ekopsychoterapeuci zwracają uwagę, że jednym z elementów tego doświadczenia może być utrata więzi z naturą.
Nie oznacza to, że las rozwiąże nasze problemy. Może jednak pomóc nam odzyskać kontakt z tym, co w nas żywe.
Czego uczą stare drzewa?
Stare drzewa przypominają nam, że rozwój nie zawsze oznacza przyspieszanie.
Czasem oznacza zakorzenienie.
Czasem oznacza cierpliwość.
Czasem oznacza zgodę na własne tempo.
Ich obecność zaprasza do doświadczenia czegoś, co w Gestalcie nazywamy byciem tu i teraz.
Powrót do siebie
Być może dlatego tak wiele osób wraca z lasu z poczuciem większego spokoju.
Nie dlatego, że natura rozwiązuje problemy.
Ale dlatego, że pomaga nam usłyszeć samych siebie.
A czasem właśnie od tego zaczyna się zmiana.
Bibliografia
Kidoń-Kantor M. (2024). Ekopsychoterapia Gestalt w praktyce. W: Ekopsychiatria. Jak bliskość natury wspiera naszą psychikę.
Roszak T. (1992). The Voice of the Earth.
Perls F., Hefferline R., Goodman P. (1951). Gestalt Therapy.
Simonienko K., Murawiec S., Tryjanowski P. (red.) (2024). Ekopsychiatria. Jak bliskość natury wspiera naszą psychikę.
Wheeler G. (1991). Gestalt Reconsidered.
Yontef G. (1993). Awareness, Dialogue and Process.
